WSA: Solidarne ponoszenie opłat przez rodziców dziecka w pieczy zastępczej nie oznacza, że obowiązek ten musi dotyczyć obojga rodziców w jednym stopniu. Związane z tym zarzuty mogą być podnoszone w ramach postępowania o ustalenie opłaty.

Opłaty za utrzymanie dziecka w pieczy zastępczej osią sporu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę na decyzję samorządowego kolegium odwoławczego utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję starosty, który odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej. Skarga została złożona przez ojca dziecka, zobowiązanego do wnoszenia płatności. Nie zgodził się z sytuacją, w której obciążony opłatami pozostawał tylko on, podczas gdy matka dziecka nie miała takiego obowiązku. Powołał się przy tym na art. 193 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (u.w.r.). Z przepisu tego wynika, że za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jego rodzice odpowiadają solidarnie.

Odmowa zwolnienia z opłat i ustalenie opłaty następują w dwóch decyzjach

Oddalając skargę, Sąd zwrócił uwagę na mechanizmy pozwalające na zwolnienie rodziców dziecka w pieczy zastępczej z odpłatności. Stosownie do art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. rada powiatu określa bowiem w drodze uchwały szczegółowe warunki umarzania opłat, a także rozłożenia ich na raty, odstępowania od ich ustalania czy odraczania terminu płatności. Następnie, na podstawie art. 194 ust. 3 u.w.r. starosta może odstąpić od ustalenia opłaty. Słowo "może" oznacza uznaniowy charakter decyzji tego typu. Choć jej podjęcie musi być poprzedzone szczegółową analizą sprawy, to odmowa pozostaje możliwa nawet w przypadku, gdy przesłanki nieustalenia opłaty są spełnione.

Definicja kodeksu cywilnego tłumaczy możliwości działania organu

W opisywanym przypadku Sąd stwierdził, że organy wyjaśniły sprawę dokładnie, a wydane decyzje zostały odpowiednio uzasadnione. Prawidłowo ustalono, że sytuacja majątkowa ojca dziecka jest wystarczająco dobra, aby ponosić opłaty za utrzymanie dziecka w pieczy zastępczej. Fakt obciążenia nimi tylko ojca nie pozostawał - zdaniem Sądu - w sprzeczności z przywołanym w skardze art. 193 ust. 2 u.w.r. Pojęcie "solidarności" jest bowiem interpretowane zgodnie z art. 366 kodeksu cywilnego. W konsekwencji organ może żądać całości lub części opłaty od obojga rodziców łącznie lub od jednego z nich, przy czym zaspokojenie organu przez jednego z rodziców zwalnia z zobowiązania drugie.

Zarzut związany z obciążeniem opłatą tylko ojca dziecka powinien był zatem zostać podniesiony w innym postępowaniu - tj. tym dotyczącym ustalenia opłaty, a nie w dotyczącym odmowy odstąpienia od jej ustalenia. Był to tym samym proceduralny argument za oddaleniem skargi.

Wyrok WSA w Gliwicach z 9 kwietnia 2026 r. (sygn. II SA/Gl 1228/25) - orzeczenie nieprawomocne

Źródło: CBOSA