Z danych Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) oraz Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że prawdopodobieństwo wystąpienia poważnego wypadku przy pracy jest wyższe w przypadku osób w wieku 18-24 lat niż wśród starszych pracowników.
– Nasze doświadczenia potwierdzają to zjawisko. W Polsce duża liczba ofiar wypadków przy pracy to młode osoby bez doświadczenia w początkowym okresie zatrudnienia. Sytuacja ta wynika z wielu czynników, wśród których należy wymienić przede wszystkim niedostateczne umiejętności oraz niewystarczające przeszkolenie młodych ludzi w zakresie bezpiecznego sposobu wykonywania pracy – wskazuje Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
Jego zdaniem kultura bezpieczeństwa nie powstaje w zakładzie pracy. Najlepsze efekty przynoszą działania edukacyjne, rozpoczynane możliwie jak najwcześniej, jeszcze przed wejściem młodych ludzi na rynek pracy. Z tego względu Państwowa Inspekcja Pracy podejmuje liczne inicjatywy edukacyjne, które mają na celu budowanie kultury bezpieczeństwa również wśród dzieci i młodzieży.
Inspekcja angażuje kolejne młode pokolenia w działania podnoszące świadomość w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy, przestrzegania prawa pracy, legalnego zatrudnienia i ochrony przed wyzyskiem.
Działania prewencyjne Państwowej Inspekcji Pracy skierowane do dzieci i młodzieży w 2025 roku miały szeroki zasięg i objęły różnorodne formy edukacji i popularyzacji wiedzy o prawie pracy. Zrealizowano 3399 szkoleń i prelekcji, w których uczestniczyło ponad 110 tys. osób, głównie uczniów, ale także studentów, dzieci i młodocianych przygotowujących się do pracy zawodowej. Istotnym uzupełnieniem tych działań były konkursy edukacyjne – przeprowadzono ich 365, zaangażowały blisko 14 tys. uczestników, przede wszystkim uczniów. Równolegle realizowano działania popularyzacyjne, było ich niemal 4 tysiące i dotarły do ponad 58 tys. odbiorców.
Od 2013 roku Państwowa Inspekcja Pracy organizuje ogólnopolski konkurs „Poznaj swoje prawa w pracy” dla uczniów powyżej 15. roku życia ze szkół ponadpodstawowych biorących udział w programie edukacyjnym „Kultura bezpieczeństwa”. W roku szkolnym 2025/2026 do konkursu, objętego honorowym patronatem ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra edukacji narodowej oraz Rzecznika Praw Dziecka, zgłosiło się blisko 8 tys. uczniów z 391 szkół.
Młodzież kształcąca się w zawodach rzemieślniczych ma okazję sprawdzić się w ogólnopolskim konkursie „Bezpiecznie od startu”. Konkurs promuje wiedzę z zakresu prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. Honorowy patronat nad ubiegłoroczną edycją objęli: minister edukacji, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, Rzecznik Praw Dziecka oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy.
Budowanie kultury bezpieczeństwa może trwać także w wakacje. W zeszłym roku w miejscowościach turystycznych – takich jak Ostróda, Giżycko czy Mikołajki – zorganizowano mobilne stoiska poradnictwa prawnego pod nazwą „Patent na pierwszą pracę”, a na terenie województwa śląskiego realizowano projekt informacyjny pod nazwą „Pierwsza praca – pierwszy krok”, którego zadaniem było rozpowszechnienie obowiązujących przepisów dotyczących m.in. powierzania pracy sezonowej, zatrudniania młodocianych, legalności zatrudnienia, zawierania umów o pracę, a także kwestii dotyczących wynagrodzenia z tytułu umów o pracę i umów cywilnoprawnych.
Inspektorzy pracy biorą udział w targach pracy i dniach kariery, współpracują z uczelniami, organizacjami młodzieżowymi i instytucjami rynku pracy. Inspekcja prowadzi działania skierowane do młodzieży w Internecie, mediach społecznościowych oraz w przestrzeni publicznej.
Państwowa Inspekcja Pracy stara się docierać z przekazem dotyczącym bezpieczeństwa także do najmłodszych ze wszystkich środowisk.
Przykładem może być Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Wioski bez Troski”. Nadrzędnym celem konkursu jest upowszechnianie zasad bezpiecznej pracy w gospodarstwie rolnym, promowanie ochrony zdrowia i życia oraz popularyzowanie podstawowych zasad profilaktyki zdrowotnej. Tego typu inicjatywy nie tylko rozwijają wiedzę dzieci, ale także angażują rodziców i wzmacniają przekaz dotyczący bezpieczeństwa całej rodziny. W ubiegłorocznej edycji konkursu udział wzięło 31 471 uczniów z 2677 szkół podstawowych z obszarów wiejskich.
Nową inicjatywą skierowaną do najmłodszych jest konkurs na maskotkę Państwowej Inspekcji Pracy „Przyjaciel Bezpiecznej Pracy”. Wpłynęło ponad 3 tysiące prac wykonanych przez dzieci w wieku od 7 do 15 lat.
Źródło: PIP