Niedoszacowane koszty obsługi i sztywne limity dotacji – ZPP punktuje słabości projektu o asystencji osobistej

Niedoszacowane koszty obsługi i sztywne limity dotacji – ZPP punktuje słabości projektu o asystencji osobistej fot.canva

W czwartek, 7 maja 2026 r., odbyło się kolejne posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Podkomisji nadzwyczajnej celem rozpatrzenia trzech równoległych projektów ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami – prezydenckiego (druk nr 316), rządowego (druk nr 1929) oraz poselskiego (druk nr 1933).

Najbardziej istotną z perspektywy samorządu powiatowego była dyskusja nad art. 82, dotyczącym finansowania realizacji zadania. Przedstawiciel Związku Powiatów Polskich – Mateusz Jabłoński, podjął stanowisko wskazujące, że nie do zaakceptowania jest proponowana wysokość środków na pokrycie kosztów obsługi zadania przez powiat. Wskazano, iż kwota przewidziana w projekcie jest niemal dwukrotnie zaniżona i wynosi zaledwie 4% przekazanej dotacji, podczas gdy już w odniesieniu do proponowanych 7% w projekcie z września 2025 r. strona samorządowa zdecydowanie sygnalizowała, że taka kwota nie pozwoli na finansowanie na odpowiednim poziomie wynagrodzenia obligatoryjnie zatrudnianych koordynatorów, którym w projekcie przypisano konkretne zadania, nie mówiąc o pozostałych kosztach związanych ze składkami i wpłatami pracodawcy. Podniesiono również brak racjonalnych podstaw dla kwotowego ograniczenia wysokości dotacji na jednego użytkownika (216 zł) oraz brak mechanizmu waloryzacji tej kwoty w czasie argumentując, iż dotacja na takim poziomie nie wystarczy nawet na pokrycie kosztów obowiązkowej ewaluacji asystencji w terminach i zakresie określonym w art. 49. W konsekwencji ZPP zaproponował powrót do rozwiązań sformułowanych we wrześniowej wersji projektu, czyli zwiększenie środków na obsługę zadania co najmniej do 7% kwoty dotacji w przypadku powiatów oraz do minimum 4%, gdy realizatorem będzie gmina albo organizacja pozarządowa, a także rezygnację z proponowanych ograniczeń kwotowych. Analogiczny postulat zgłoszono względem art. 122 dotyczącego kosztów obsługi zadania zleconego w latach 2027–2030. Stanowisko ZPP poparło Stowarzyszenie „Twoje Nowe Możliwości” oraz dr Krzysztof Kurowski, który stwierdził, że przy przyjęciu przepisu w obecnym brzmieniu żaden z członków jego organizacji nie zdecyduje się zostać realizatorem zadania. Resort wskazał, że kształt rozwiązań finansowych był wynikiem długich obrad Stałego Komitetu Rady Ministrów oraz warunkiem zachowania dyscypliny finansów publicznych, a kwestia waloryzacji nie przeszła do dalszych prac sejmowych. Artykuł rozpatrzono w zaproponowanym brzmieniu, jednakże na posiedzenie komisji ma zostać zaproszony Minister Finansów w celu ewentualnego wypracowania kompromisowych rozwiązań.

Równie krytycznie ZPP odniosło się względem treści art. 101 przewidującego nakładanie na powiat, jako realizatora zadania, administracyjnych kar pieniężnych przez wojewodę. Podniesiono, że pomysł ten został analogicznie negatywnie oceniony przez starostów obecnych na ostatnim Zgromadzeniu Ogólnym ZPP, a większość uchybień, których dotyczą projektowane kary, podlega już sankcjonowaniu na podstawie innych przepisów lub wiąże się z obowiązkiem zapłaty odsetek. Podkreślono, że przy przyjęciu projektowanych regulacji nawet drobne uchybienie skutkować będzie obowiązkiem zapłaty kary w wysokości minimum 2 tys. zł, również w sytuacjach takich jak chociażby brak możliwości zapewnienia zastępstwa za asystenta przez jeden dzień z powodu kumulacji zwolnień chorobowych w sezonie grypowym. ZPP postulowało o skreślenie w projekcie całego rozdziału 15 dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych, a kwestia ta ma być dalej procedowana już na posiedzeniu komisji.

Wątpliwości zgromadzonych wzbudziły także proponowane w art. 112 przesunięcia terminów uzyskania prawa do asystencji – najwcześniej na 1 stycznia 2028 r. Resort tłumaczył je koniecznością dostosowania systemów informatycznych oraz długością procedowania projektu. Strona społeczna jednogłośnie jednak podniosła, że rozwiązanie to pozostaje w sprzeczności z interesem osób z niepełnosprawnościami. Artykuły 112, 113, 114, 115, 122 oraz 125 zostały odłożone do rozpatrzenia. Pozostałe przepisy przyjęto w brzmieniu zaproponowanym w poprawkach. W przedmiotowej sprawie ma odbyć się jeszcze jedno posiedzenie podkomisji, celem rozpatrzenia odłożonych regulacji.

Pt., 15 Mj. 2026 0 Komentarzy Dodane przez: Mateusz Jabłoński