W poniedziałek, 28 września, odbyło się posiedzenie Zespołu ds. Edukacji, Kultury i Sportu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Najważniejsze tematy dotyczyły proponowanych zmian w Karcie Nauczyciela oraz dezaktualizacji podstawy prawnej do wydawania duplikatów świadectw ukończenia szkoły absolwentom zlikwidowanych szkół publicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Podwyżki – tak, proponowany system – nie

Zespół zarekomendował negatywną opinię do omawianego już projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela (UD 453).

Projekt dotyczy proponowanej zmiany art. 30 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela, która polega na podwyższeniu wskaźnika kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej. W oparciu o wskaźnik podnoszony ze 120% do 122,7696% ustalane jest średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących. Założeniem zmiany jest zapewnienie nauczycielom początkującym stałego rozwiązania w zakresie ustalania wysokości średniego wynagrodzenia. Jak podaje resort, obecnie nauczyciele początkujący nie posiadają prawnej gwarancji dodatkowego zwiększenia średniego wynagrodzenia w 2027 r. oraz w kolejnych latach, a bez odpowiedniego zwiększenia tego wskaźnika wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących byłby niższy niż prognozowany wskaźnik inflacji.

W toku dyskusji Związek Powiatów Polskich podtrzymał w całości zgłaszane UWAGI

– Opowiadamy się za zupełnie innym sposobem wynagradzania nauczycieli, jak i za tym, aby położyć zupełnie inny akcent na wszelkie propozycje w tym zakresie, dlatego że aktualnie, mówiąc o skutkach finansowych, po stronie jednostek samorządu terytorialnego, tak naprawdę obracamy się w sferze definicji, które nie mają wiele wspólnego z rzeczywistymi środkami, jakie trafiają do samorządowych budżetów, lecz tylko z wyliczeniami – mówił Piotr Majoch ze Związku Powiatów Polskich. – Tak samo nie potrafimy zaakceptować twierdzenia zawartego w Ocenie Skutków Regulacji o zabezpieczeniu dodatkowych środków po stronie jednostek samorządu terytorialnego, mając na uwadze, że chociażby niektóre miasta na prawach powiatu tak naprawdę w ogóle nie dysponują środkami na to, żeby prowadzić działalność oświatową. Gdyby rozbić te wyliczenia, które zostały nam przedstawione, na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, obraz byłby zupełnie inny. Podtrzymujemy nasze twierdzenia o tym, że Ocena Skutków Regulacji tak naprawdę nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji związanej z finansowaniem oświaty i sytuacją konkretnych powiatów, konkretnych miast na prawach powiatu, które musiałyby wypełnić nowe obowiązki w tym zakresie. Jednocześnie podkreślamy, że nie jesteśmy przeciwni podwyżkom dla nauczycieli. Ale uważamy, że aby otworzyć dyskusję na ten temat, musielibyśmy kompleksowo przeanalizować całą procedurę, cały porządek wynagradzania nauczycieli i funkcjonowania systemu finansowania oświaty w aktualnym kształcie.

Wniosek ZPP w sprawie duplikacji świadectw

Związek Powiatów Polskich wystąpił z wnioskiem dot. dezaktualizacji podstawy prawnej do wydawania duplikatów świadectw ukończenia szkoły absolwentom zlikwidowanych szkół publicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Sprawa dotyczy tego, że w związku z wejściem w życie ustawy z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw, 22 czerwca br. zmianie uległa treść art. 89 ust. 6 ustawy – Prawo oświatowe (P.oś.), natomiast art. 89 ust. 7 został całkowicie usunięty z treści tej ustawy.

Rezultatem zmiany jest utrudnienie pozyskiwania duplikatów świadectw ukończenia szkoły przez obywateli, a potencjalnie również trudności z identyfikacją miejsca przechowywania dokumentacji. Mając na uwadze jej rozproszenie pomiędzy organ jednostki samorządu terytorialnego i organ nadzoru pedagogicznego, godnym rozważenia rozwiązaniem jest wydanie przepisów przejściowych umożliwiających przekazanie kuratorom oświaty całości dokumentacji. Doprowadzi to do uporządkowania aktualnego stanu, w którym organ jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z prawem przechowuje dokumentację zlikwidowanej szkoły lub placówki, lecz nie jest już bezpośrednio upoważniony do realizacji wniosków obywateli o wydanie duplikatów. Mając na uwadze powstanie luki prawnej i stanu niepewności co do zakresu kompetencji organów jednostek samorządu terytorialnego posiadających dokumentację zlikwidowanych szkół, wnosimy o omówienie tematu i przychylenie się do naszej propozycji zmiany przepisów celem ich uporządkowania po dokonanej niedawno nowelizacji. W przypadku ewentualnego uznania, że pomimo zmian prawnych upoważnienie wspomnianych organów do wydawania duplikatów świadectw zostało zachowane, wnosimy natomiast o wydanie w tym zakresie jasnych wytycznych – pisał we wniosku Prezes ZPP Andrzej Płonka.

W czasie spotkania przedstawicielka resortu zapowiedziała przesłanie pisemnej odpowiedzi w tej sprawie.

– Oczywiście tak. Konieczna jest nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie druków szkolnych i my nad taką nowelizacją obecnie pracujemy w szerszym zakresie, ale ta zmiana polegająca na aktualizacji odesłania w tymże rozporządzeniu do zmienionych przepisów ustawy zostanie też w tej najbliższej nowelizacji ujęta – powiedziała.

Na pytanie czy po zmianie rozporządzenia, organy, które pozyskały dokumentację wcześniej, będą miały prawo do wydania odpisów, odpowiedziała, że ta kwestia jest jeszcze analizowana we współpracy z Departamentem Prawnym.

Wniosek UMP

Unia Metropolii Polskich wystąpiła z wnioskiem o informację Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na temat: stanu prac nad projektem nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, wraz z przedstawieniem przewidywanego harmonogramu dalszych prac legislacyjnych oraz ustaleniem terminu odrębnego posiedzenia Zespołu poświęconego omówieniu projektowanych zmian oraz stanu prac nad projektem nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie gminnej ewidencji zabytków, wraz z przedstawieniem przewidywanego harmonogramu dalszych prac legislacyjnych.

Jak powiedział Jakub Makowski z Departamentu Ochrony Zabytków, 30 czerwca został złożony wniosek o wpis do prac legislacyjnych Rady Ministrów projektu nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

– Wniosek ten obejmował kilka obszarów, w tym również zmiany w zakresie Gminnej Ewidencji Zabytków. Gminna Ewidencja Zabytków stanowiłaby zbiór, który nie jest objęty formą ochrony prawnej, zarówno na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak i na podstawie prawa budowlanego, gdzie należy uzgadniać chociażby rozbiórki obiektów, które są ujęte w Gminnej Ewidencji Zabytków. Do tego wniosku o wpis zostały zgłoszone uwagi, które są obecnie w trakcie analizy, ponieważ uwagi dotyczą kilku obszarów bardzo dużych, m.in. odzespolenia służb ochrony zabytków, obszaru wzmocnienia ochrony miejsc światowego dziedzictwa UNESCO i Gminnej Ewidencji Zabytków. Minister Kultury jeszcze nie odpowiedział na uwagi, w związku z tym nie ma jeszcze wpisu do wykazu prac legislacyjnych tego projektu nowelizacji – zrelacjonował.

Pozytywne rekomendacje

Zespół zarekomendował pozytywne opinie do trzech projektów:

• projektu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie określenia limitu zezwoleń na utworzenie oddziałów o profilu mundurowym w roku 2027 (WPL 1346) – celem rozporządzenia jest określenie maksymalnej liczby zezwoleń na utworzenie oddziałów mundurowych w 2027 roku. Przeprowadzone analizy doprowadziły do ustalenia tej liczby na poziomie 30 zezwoleń;
• projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. „Budowa obiektów dydaktycznych Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie” (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego) – projekt ma związek z rosnącym zainteresowaniem studiami na krakowskiej Akademii Muzycznej i niewystarczającymi warunkami lokalowymi tej uczelni. Celem jest stworzenie odpowiednich warunków dla dalszej działalności i rozwoju Akademii poprzez budowę nowoczesnego kompleksu dydaktycznego. Z racji wysokich kosztów ustanowienie programu wieloletniego jest jedyną formą możliwą do zastosowania w tym celu;
• projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu opracowywania sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli – potrzeba nowelizacji rozporządzenia wynika ze zmian w średnim wynagrodzeniu nauczycieli początkujących, co powoduje konieczność odrębnego określenia sposobu opracowania sprawozdania poprzez określenie sposobu wyliczania średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego jako iloczynu kwoty bazowej i wskaźnika, o którym mowa w art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela, zwiększonego o 2,308%. Ponadto projekt określa sposób obliczania kwoty różnicy dla nauczycieli początkujących oraz wzoru formularza sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli szkół prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego w roku 2026.

W porządku obrad znalazł się także projekt rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu dokumentów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie wymaganych do uzyskania dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika.

Projekt przedstawia wykaz dokumentów niezbędnych do uzyskania dyplomu w zawodach, które zostały wprowadzone na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji z 20 marca 2026 r. (technik agroogrodnictwa, technik aranżacji florystycznych), a także objęte modyfikacjami w związku ze zmianą nazw kwalifikacji zawodowych, które zostały w nich wyodrębnione (technik mechanik, technik transportu drogowego). Projekt uwzględnia także uwagi dotyczące umożliwienia uzyskania dyplomu zawodowego w niektórych zawodach przez osoby, które posiadają świadectwa czeladnicze w zawodach podobnych.

Projekt powróci do prac Zespołu po 5 października, kiedy to zakończą się jego konsultacje.