Wojewoda: Realizacja zaleceń organu nadzoru pedagogicznego przez nauczyciela nie jest podstawą dodatku motywacyjnego.
Wojewoda Podkarpacki w wydanym niedawno rozstrzygnięciu nadzorczym zwrócił uwagę na funkcję, jaką w wynagrodzeniu nauczyciela pełni dodatek motywacyjny. Jej niewłaściwe zrozumienie znalazło odzwierciedlenie w jednej z uchwał w przedmiocie ustanowienia regulaminu określającego niektóre zasady wynagradzania nauczycieli w szkołach prowadzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego.
Dodatki tylko na określonych zasadach
Uchwała rady gminy określająca zasady przyznawania dodatków została podjęta na podstawie upoważniającego przepisu art. 30 ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela (KN). Jednym z obowiązków, jakie na jego podstawie ma wykonać organ jednostki samorządu terytorialnego, jest określenie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego wysokości stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (tj. za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, w tym z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, oraz za warunki pracy) oraz szczegółowe warunki ich przyznawania. Choć jest to szeroka norma kompetencyjna, to przewidziane w KN ogólne regulacje dotyczące dodatków zostały doprecyzowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. Rozporządzenie to określa kryteria, na których opiera się prawo do dodatków poszczególnych kategorii oraz ich ogólną charakterystykę.
Nie wszystko może być podstawą dla przyznania dodatku motywacyjnego
Organ stanowiący tworząc uchwałę w sprawie regulaminu ustalił, że jednym z warunków przyznania dodatku motywacyjnego będzie wykonywanie zadań zleconych przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Zdaniem Wojewody takie zastrzeżenie jest niezgodne z celem, dla którego dodatek tego rodzaju został ustanowiony. Powołując się na ustanawiający odpowiednie kryteria przepis § 6 rozporządzenia MENiS z 31 stycznia 2005 r., a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2013 r. (sygn. I OSK 203/13) stwierdził, że dodatek motywacyjny stanowi rodzaj odpowiedzi na jakość świadczonej pracy i wykonywanie przez nauczyciela dodatkowych zadań lub zajęć. Nie jest natomiast odpowiedzią na wykonywanie zwykłych obowiązków nauczyciela. Organ nadzoru zwrócił w tym kontekście uwagę na zapis jednego z kryteriów przyznania dodatku umieszczonego w uchwale. Było nim realizowanie zadań zleconych przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Jak wynika z art. 6 pkt 1 KN mowa o jednym z obowiązków nauczyciela, którym jest rzetelne realizowanie zadań związanych z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły. Ponadto wykonywanie zaleceń wydanych przez kuratora oświaty w odniesieniu do konkretnego nauczyciela jest realizowane za pośrednictwem dyrektora szkoły. Zgodnie z art. 55 P.oś. zalecenia tego rodzaju wydaje się bowiem wyłącznie dyrektorowi lub organowi prowadzącemu szkołę.
Przekroczenie upoważnienia prowadzi do nieważności uchwały
Z uwagi na powyższe takie kryterium nie może stanowić warunku przyznania dodatku motywacyjnego, gdyż mowa o standardowym wykonywaniu nauczycielskich obowiązków. Dodatkowo jest to kryterium spoza katalogu określonego w przepisach rozporządzenia uchwalonego na podstawie P.oś. Zastrzeżenie, zgodnie z którym przyznanie dodatku motywacyjnego miało być uwarunkowane wykonywaniem zadań zleconych przez organ nadzoru pedagogicznego zostało potraktowane jako pozbawione podstawy prawnej. W ramach przyznanej na podstawie art. 30 ust. 6 KN kompetencji organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie zyskuje upoważnienia do tworzenia nowych pojęć i definicji ani przyznawania dla siebie nowych upoważnień.
Rezultatem podjętych przez Wojewodę analiz było stwierdzenie nieważności części uchwały zawierającej przepis niezgodny z zakresem upoważnienia - a zarazem kłócący się z naturą dodatku motywacyjnego. Rozstrzygnięcie nadzorcze podkreśla znaczenie ścisłego i dokładnego interpretowania przepisów, na podstawie których tworzone są samorządowe uchwały. Organy stanowiące powinny pamiętać, że kryterium przyznania dodatku motywacyjnego musi wynikać z przepisów rozporządzenia i odnosić się do jakości pracy — nie do obowiązków, które nauczyciel i tak musi wykonywać.
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z 11 września 2026 r. (sygn. P.II.4131.2.392.26)