WSA: Uchwała w przedmiocie obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie może przenosić związanych z tym kompetencji organu stanowiącego na organ wykonawczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę wojewody na uchwałę rady powiatu w sprawie określenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska kierownicze w szkołach prowadzonych przez ten powiat. Zarzuty wojewody opierały się na dokonanej przez zarząd powiatu niedozwolonej subdelegacji, czyli przeniesieniu uprawnień organu stanowiącego na organ wykonawczy.
Organ prowadzący to nie każdy organ - przypomina Sąd
Naruszenie prawa, jakiego w ocenie wojewody dopuściła się rada powiatu, polegało na wprowadzeniu w treści uchwały możliwości zwolnienia dyrektora szkoły z obowiązku realizacji tygodniowego, obowiązkowego wymiaru zajęć, a także opcji cofnięcia tego zwolnienia w każdym czasie i bez potrzeby wypowiedzenia, o ile zaistnieją przyczyny, które to uzasadniają. Podstawą prawną dla określania zasad udzielania oraz rozmiaru obniżek dla nauczycieli pełniących stanowiska kierownicze, a także przyznawania zwolnień od obowiązku realizacji zajęć jest art. 42 ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela (KN). Kompetencja ta została opisana jako należąca do organu prowadzącego. Uściślający pojęcie organu prowadzącego art. 91d pkt 1 KN wskazuje jednak, że wykonywanie wspomnianej kompetencji jest przyporządkowane odpowiednio do rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa. W ocenie wojewody pozostawienie takiego uprawnienia zarządowi powiatu, jako organowi wykonawczemu, było działaniem naruszającym prawo.
Przeniesienie kompetencji bez ustawowej podstawy niemożliwe
Zarzuty wojewody zostały poparte przez Sąd, który zwrócił uwagę na przekroczenie delegacji ustawowej przez radę powiatu, która uchwaliła zaskarżony akt. Analiza przepisów dokonana w sposób wskazany powyżej (tj. z odniesieniem do art. 91d KN) nie pozostawia wątpliwości, że zasady udzielania i rozmiar obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć osobom zajmującym kierownicze stanowiska w szkole, jak również zwalniania tych osób od obowiązku realizacji zajęć określa wyłącznie organ stanowiący. Nie istnieje możliwość przeniesienia takiego uprawnienia na inny organ, wobec czego uchwała zaskarżona przez wojewodę została uznana za naruszającą prawo w stopniu istotnym. Orzekający w sprawie WSA stwierdził jej częściową nieważność, eliminując z obrotu prawnego zapisy uchwały przekazujące kompetencje.
Uchwała nie tworzy dodatkowych kryteriów
Dla uzupełnienia należy dodać, że w opisywanym wyroku za naruszające prawo - a przez to nieważne - uznano także regulację uzależniającą możliwość wprowadzenia odstępstw w wykonywaniu tygodniowego wymiaru godzin od wystąpienia "uzasadnionego przypadku". Zaakceptowanie takiej regulacji oznaczałoby bowiem stworzenie podstawy do wydawania rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach, co na podstawie art. 42 ust. 7 KN nie jest dozwolone. Sąd uzasadnił to twierdzenie m.in. wyrokiem NSA z 28 stycznia 2025 r. (sygn. III OSK 1412/23), w którym wskazano, iż uchwała podjęta na podstawie wspomnianego przepisu Karty Nauczyciela ma stanowić bezpośrednie źródło prawa, a nie wstęp do dalszych, indywidualnych rozstrzygnięć.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 27 maja 2026 r. (sygn. IV SA/Wr 129/26) - orzeczenie nieprawomocne
Źródło: CBOSA