Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt zmiany rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Celem zmian w rozporządzeniu z 22 lutego 2019 r. jest uzupełnienie istniejących regulacji o przepisy usprawniające ocenianie uczniów, a także doprecyzowanie już istniejących rozwiązań.

Nauka jazdy poza szkołą i dodatkowy kurs w szkole? MEN z nową propozycją

Pierwszą z istotnych zmian zapowiedzianych przez MEN jest wprowadzenie dodatkowego kryterium zwalniającego ucznia technikum czy szkoły branżowej z obowiązku przygotowania do uzyskania prawa jazdy. Aktualnie, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, dyrektor szkoły kształcącej w zawodzie, którego nauka wiąże się z nauką jazdy pojazdem silnikowym, zwalnia z niej ucznia tylko w jednym przypadku. Jest to sytuacja, w której dany uczeń określone prawo jazdy już posiada. Po wejściu w życie zmian rozporządzenia, dodatkową przesłanką zwolnienia ucznia z organizowanych przez szkołę zajęć przygotowujących do zdobycia uprawnień będzie przedłożenie zaświadczenia o ukończeniu kursu.

Jak wynika z uzasadnienia projektu, zmiany są wyjściem naprzeciw szkołom, które systematycznie zwracają się do MEN z prośbą o usunięcie wątpliwości dotyczących zwalniania uczniów ze szkolenia. Niejasnym pozostawało, czy uczniowie, którzy we własnym zakresie odbyli szkolenie w zakresie wymaganej kategorii prawa jazdy, ale nie zdali jeszcze egzaminu, muszą uczestniczyć dodatkowo w szkoleniu organizowanym przez szkołę. W związku z tym, proponuje się, aby obowiązek uczestnictwa w szkolnej nauce jazdy nie obejmował uczniów, którzy zdążyli odbyć już taki kurs "na zewnątrz", tyle że nie zwieńczyli go jeszcze zdaniem egzaminu.

Analogiczna zmiana została przygotowana w odniesieniu do uczniów szkół branżowych II stopnia i szkół policealnych, co wynika ze zmienianego § 24 rozporządzenia.

Egzaminacyjne procedury na bardziej przejrzystych zasadach

Kolejna zmiana przygotowana przez MEN dotyczy egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności ucznia. Przepisy odnoszące się do warunków ich przeprowadzania mają być bardziej precyzyjne, zbliżając się do regulacji obowiązujących w przypadku m.in. egzaminu maturalnego. Zgodnie z proponowanymi procedurami, egzaminy te będą mogły być przeprowadzane wyłącznie w formie stacjonarnej, w szkole, do której jest zapisany dany uczeń. Zdających będzie obowiązywać zakaz korzystania z wszelkich urządzeń telekomunikacyjnych, a jedyny wyjątek mają stanowić aplikacje mobilne do monitorowania stanu zdrowia, których potrzebują uczniowie ze szczególnymi potrzebami. Doprecyzowano także kwestię czasu trwania egzaminu, który ma trwać od 30 do 45 minut w szkole podstawowej i od 45 do 60 minut w przypadku szkoły ponadpodstawowej. Po zmianach rozporządzenie będzie również przewidywać ograniczenie liczby egzaminów klasyfikacyjnych przeprowadzanych w ciągu jednego dnia. Obowiązkiem przewodniczącego komisji egzaminacyjnej będzie uzgodnienie z uczniem i jego rodzicami maksymalnie trzech zajęć edukacyjnych, z których uczeń przystępuje do egzaminów klasyfikacyjnych w tym samym dniu.

Prace domowe - czy wrócą do łask?

W dobie licznych kontrowersji związanych z odstępowaniem od zadawania uczniom obowiązkowych prac domowych, resort edukacji planuje dodatkowo zmotywować uczniów do wykonywania tych zadań - mimo że pozostaną one pracami nieobowiązkowymi. W myśl projektowanych przepisów, nauczyciel będzie mógł uwzględniać systematyczność ucznia w wykonywaniu prac domowych przy ustalaniu rocznej oceny z danych zajęć. Dotychczasowe przepisy nie dawały podstawy do tego, by doceniać i premiować uczniów wykonujących dobrowolne zadania.

Niezależnie od braku obowiązku wykonywania zadań domowych, każda wykonana praca będzie musiała być sprawdzona przez nauczyciela, którego obowiązkiem stanie się poinformowanie ucznia o jej mocnych i słabych stronach ze wskazaniem dalszego kierunku uczenia się. W proponowanych przepisach doprecyzowano także, czego mają dotyczyć prace domowe. Ustalono, że zadawanie pisemnych lub praktyczno-technicznych zadań do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych ma służyć utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu zastosowaniu treści nauczania realizowanych w szkole.

Skutki innych reform z odzwierciedleniem w rozporządzeniu

Projekt rozporządzenia zakłada także kilka doprecyzowań. Występujące w przepisach rozporządzenia pojęcie "zajęć techniki" zostanie zastąpione pojęciem "zajęć praktyczno-technicznych", co wiąże się z sukcesywnym wdrażaniem nowej podstawy programowej w szkołach podstawowych i nadaniem tym zajęciom nowej nazwy. Konsekwencją wprowadzania w życie reformy programowej "Reforma '26 - Kompas Jutra" będzie natomiast skorygowanie katalogu obszarów branych pod uwagę przy ustalaniu ocen z zachowania. Dotychczasowe obszary wskazane w § 11 zmienianego rozporządzenia zostaną zastąpione nowymi, zorientowanymi wokół podstawowych wartości stojących u podstaw edukacji i wychowania, wynikających ze wspomnianej reformy. Po wejściu w życie nowelizacji rozporządzenia, śródroczne i roczne oceny klasyfikacyjne mają uwzględniać obszary takie, jak:

• wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
• okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły,
• przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację zamierzonych celów,
• dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,
• przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią,
• współpracę w działaniu oraz dbałość o dobre relacje z innymi, a także
• wykazywanie się postawą patriotyczną, rozumianą jako szacunek dla własnego narodu i ojczyzny, społeczności lokalnej i regionalnej oraz poszanowanie historii, tradycji i kultury innych narodów.

Projekt, którego wejście w życie zaplanowano na 1 września 2026 r., został już przesłany celem zaopiniowania organizacjom samorządowym. Ministerstwo deklaruje, że projekt nie niesie ze sobą obciążeń dla budżetu państwa ani budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Z pełną treścią projektu możecie Państwo zapoznać się na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji: legislacja.rcl.gov.pl

Źródło: RCL