Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt zmiany rozporządzenia w sprawie dopuszczania do użytku szkolnego podręczników. Proponowane zmiany oznaczają wyższe opłaty wnoszone przez podmioty występujące z wnioskiem o dopuszczenie podręcznika, a także odmienne określenie poziomów znajomości języka obcego określonego w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

Wydawcy podręczników zapłacą więcej

Zmianę aktualnie obowiązującego rozporządzenia z 3 października 2019 r. odczują szczególnie wydawcy podręczników. Po przeszło 20 latach obowiązywania niezmiennych do teraz stawek opłat wnoszonych wraz z wnioskiem o dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego, kwoty te czeka istotny wzrost.

Jak wynika z projektu rozporządzenia, opłaty:

• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika w postaci papierowej lub podręcznika do języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika do języka mniejszości narodowej lub podręcznika do języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego z dołączonymi (jako integralna część podręcznika) nagraniami dźwiękowymi rozwijającymi sprawność rozumienia ze słuchu - wyniosą 8400 zł w miejsce dotychczasowych 4800 zł,
• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika do zajęć z zakresu języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do danego języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika do języka mniejszości narodowej oraz podręcznika do języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego, niezawierających tekstów w języku polskim, z wyjątkiem strony tytułowej, redakcyjnej lub okładki - wyniosą 5600 zł w miejsce dotychczasowych 3600 zł,
• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika stanowiącego tłumaczenie na język obcy nowożytny podręcznika wpisanego do wykazu podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego - wyniosą 2800 zł w miejsce dotychczasowych 1600 zł,
• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika w postaci elektronicznej - wyniosą 11200 zł w miejsce dotychczasowych 6000 zł,
• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika w postaci elektronicznej do zajęć z zakresu danego języka obcego nowożytnego w klasach I-III szkoły podstawowej, podręcznika do języka obcego nowożytnego w klasach IV-VIII szkoły podstawowej i w szkole ponadpodstawowej, podręcznika do języka mniejszości narodowej oraz podręcznika do języka mniejszości etnicznej i języka regionalnego, niezawierających tekstów w języku polskim, z wyjątkiem strony tytułowej, redakcyjnej lub okładki - wyniosą 8400 zł w miejsce dotychczasowych 4800 zł,
• za dopuszczenie do użytku szkolnego podręcznika w postaci elektronicznej stanowiącego tłumaczenie na język obcy nowożytny podręcznika wpisanego do wykazu podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego - wyniosą 5600 zł w miejsce dotychczasowych 2800 zł.

Jak wynika z uzasadnienia projektu, wyższe opłaty wnoszone przez podmioty posiadające autorskie prawa majątkowe do podręczników lub inne prawa do korzystania z takiego utworu pozwolą na adekwatne wynagradzanie rzeczoznawców przygotowujących opinie, na podstawie których wydawana jest decyzja o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia danego podręcznika.

Opisywana zmiana nie jest jedyną modyfikacją procesu dopuszczania podręczników do użytku szkolnego. Jak podało Ministerstwo Edukacji Narodowej, jeszcze w tym roku planowane jest procedowanie rozporządzenia, które zwiększy liczbę opinii wydawanych przez rzeczoznawców zanim dany podręcznik otrzyma "zielone światło". Po zmianach, liczba opinii dotyczących podręczników papierowych wzrośnie z trzech do czterech, natomiast w przypadku podręczników elektronicznych będzie to pięć zamiast czterech opinii jak dotychczas. Na razie to jednak tylko zapowiedź.

Od A1 do C2 - określanie poziomów biegłości językowej będzie bardziej jednolite

Zmiana dotycząca poziomów zaawansowania znajomości języka obcego nowożytnego określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego będzie polegać na wdrożeniu zmiany wprowadzonej rozporządzeniem MEN z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Zgodnie z nim, poziom zaawansowania znajomości języka obcego jest określony w sześciostopniowej skali poziomów biegłości Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego zdefiniowanego przez Radę Europy (jest to popularna skala A1-C2). W projekcie rozporządzenia przygotowano rozwiązanie, zgodnie z którym w podręcznikach do języków obcych będzie wskazywana informacja o poziomie biegłości językowej oparta tylko na ww. skali. Taki opis poziomów biegłości będzie obowiązywał także na poziomie składania wniosków o dopuszczenie do użytku szkolnego podręczników do nauki języków obcych.

Projektodawca deklaruje, że z uwagi na skalę sprzedaży podręczników oraz osiąganych z tego tytułu przychodów, obciążenie dla przedsiębiorców zobowiązanych do wnoszenia wyższych opłat nie będzie duże. Skutki finansowe dla Skarbu Państwa, z którego środków realizowane są zadania związane z dopuszczaniem podręczników do użytku, mają być neutralne.

Wejście rozporządzenia w życie jest planowane na 1 czerwca 2026 r.

Źródło: RCL