WSA: Sąd administracyjny odrzuci skargę na bezczynność rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli. Zagadnienia związane z działalnością rzecznika są ugruntowane przepisami Karty Nauczyciela. Nie przewidują możliwości zwracania się w tych sprawach do WSA.
Skarga, która nie przyniosła skutku
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał postanowienie, w którym uznał się za niewłaściwy do rozpoznania skargi na bezczynność rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli. Wyjaśnił ponadto, jakie przepisy należy stosować w sytuacji niezadowolenia ze sposobu prowadzenia przez niego danej sprawy. Jak wynika z przytoczonych regulacji, w tego typu sprawach przepisy postępowania administracyjnego dotyczące bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania nie są wykorzystywane.
Postanowienie miało u swoich podstaw skargę na bezczynność rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli oraz kuratorium oświaty. W ocenie skarżącego, instytucje te nie rozpatrzyły jego zawiadomień. Sytuacja tego typu może być na pierwszy rzut oka postrzegana jako klasyczna bezczynność, a zatem jedno z naruszeń organów administracji publicznej badane i dyscyplinowane przez sądy administracyjne. Próba wniesienia skargi zakończyła się jednak niepowodzeniem - Sąd skargę odrzucił. Uzasadnienie tego postanowienia dostarcza natomiast przydatnych informacji dotyczących przepisów obowiązujących w sprawach rzeczników dyscyplinarnych.
Dlaczego nie WSA? Sąd prowadzi przez liczne odniesienia do innych ustaw
Sąd przypomniał, że przepisy art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) określające katalog skarg rozpatrywanych merytorycznie przez sądy administracyjne dopuszczają orzekanie w sprawach skarg na bezczynność tylko w ściśle określonych przypadkach. Skarga dotyczyła sytuacji bezczynności rzecznika dyscyplinarnego, z którą łączą się inne przepisy. Sąd wskazał w tym miejscu regulacje umieszczone w Rozdziale 10 Karty Nauczyciela (KN).
Zgodnie z art. 77 KN, orzekanie w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli należy do komisji dyscyplinarnych działających przy wojewodach, jako organów pierwszej instancji. Organami wyższego stopnia są odwoławcze komisje dyscyplinarne utworzone przy ministrze edukacji, a także ministrze kultury i dziedzictwa narodowego. Kolejne przepisy KN opisują ogólny zarys działania komisji dyscyplinarnych i porządek postępowania. Ustawa ta nie określa wszystkich kwestii, lecz odsyła do innych aktów prawnych. Sąd przypomniał w tym miejscu, że w nieuregulowanych osobno sprawach dotyczących postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, należy się posługiwać kodeksem postępowania karnego, o czym informuje art. 85i ust. 1 KN. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego znajdują natomiast zastosowanie w sprawach odwołań od prawomocnych orzeczeń odwoławczych komisji dyscyplinarnych, które są kierowane do sądów powszechnych (sądów pracy i ubezpieczeń społecznych właściwych ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego).
W sprawach odwołań próżno szukać analogicznych przepisów odnoszących do regulacji kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) czy p.p.s.a., umożliwiających wniesienie skargi do WSA. Jedyne regulacje k.p.a., które są stosowane w sprawach odpowiedzialności administracyjnej nauczycieli, to te dotyczące doręczeń, o czym informuje art. 85i ust. 3 KN. Oznacza to brak podstaw do tego, aby w tego typu problemach angażować sąd administracyjny. Sprawy dyscyplinarne nauczycieli nie należą bowiem do jego właściwości.
Niezadowolenie z pracy rzecznika dyscyplinarnego lepiej zgłosić jego przełożonemu
Sąd uznał zatem, że Karta Nauczyciela w ogóle nie przewiduje możliwości kierowania do sądu administracyjnego skarg w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli. Sąd nadmienił ponadto o szczególnym charakterze prac komisji dyscyplinarnych. Mając na uwadze, że rzecznik dyscyplinarny jest powoływany przez wojewodę i pozostaje związany jego poleceniami oraz może być przez niego w każdej chwili odwołany, ewentualne zaniedbania w jego pracy należy postawić w innym świetle. Wykonywanie przez rzecznika dyscyplinarnego swoich obowiązków jest traktowane na równi z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, o czym bezpośrednio stanowi art. 83 ust. 5 KN. Jeśli zatem dochodzi do zaniedbań, odpowiedzialność rzecznika odbywa się nie przed sądem administracyjnym (który takiej skargi w ogóle nie przyjmie), lecz przed przełożonym. Skarżący powinni pamiętać o wybraniu drogi innej niż sądowoadministracyjna.
Postanowienie WSA w Opolu z 18 marca 2026 r. (sygn. I SAB/Op 116/25) - orzeczenie nieprawomocne
Źródło: CBOSA