WSA: Odwołanie dyrektora instytucji kultury niepoprzedzone wnioskiem o wydanie opinii przez stowarzyszenia zawodowe i twórcze prowadzi do nieważności takiego odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność zarządzenia burmistrza o odwołaniu dyrektora miejscowego ośrodka kultury. Zarządzenie było uargumentowane licznymi sygnałami niezadowolenia mieszkańców z działalności dyrektora, m.in. pogorszeniem oferty imprez, trudnościami we współpracy ze środowiskami lokalnymi czy trudnościami w zarządzaniu jednostką. Elementy te złożyły się na utratę zaufania burmistrza do dyrektora, co - uznane za barierę uniemożliwiającą dalsze pełnienie funkcji - poskutkowało wydaniem zarządzenia o odwołaniu dyrektora instytucji ze stanowiska.

Na zarządzenie została złożona skarga, która - uwzględniona przez Sąd - obnażyła kluczowe błędy, jakie mogą zostać popełnione w sprawach tego typu. Przede wszystkim, słusznie podniesiono naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (u.o.p.d.k.), który w sprawach powoływania (z wyjątkiem sytuacji wyłaniania dyrektora w drodze konkursu) i odwoływania dyrektora instytucji wymaga zasięgnięcia opinii związków zawodowych działających w tej instytucji oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję.

Sąd zwrócił uwagę, że przywołany wyżej przepis ustawy ma na celu włączenie środowisk twórczych i związków zawodowych w proces konsultacji i nie powinien być traktowany jako przeszkoda. Ustawa nie nakazuje bowiem spełnienia oczekiwań takich podmiotów, ponieważ wyrażane w sprawie odwołania dyrektora opinie nie są traktowane jako wiążące. Zwrócenie się do wymienionych osób i stowarzyszeń nie może być jednak tylko pozorne, a zatem obowiązkiem organu samorządu jest ustalenie, jakie związki zawodowe oraz stowarzyszenia zawodowe i twórcze działają na jego terenie. Wobec braku jakiegokolwiek dowodu na to, że wójt dokonał takich ustaleń, Sąd przyjął że odwołanie dyrektora ośrodka kultury nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa.

Dla porządku należy dodać, że w sądowym wyroku zostały podważone również poszczególne przesłanki odwołania dyrektora instytucji kultury. Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, organ podparł swoje zarządzenie bardzo ogólnymi i niewystarczająco jasno uzasadnionymi argumentami. Wpisało się to w ogólny kształt zarządzenia, jako aktu nieprecyzyjnego i wydanego z poważnymi proceduralnymi naruszeniami.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 23 grudnia 2025 r. (sygn. IV SA/Wr 398/25) - orzeczenie nieprawomocne

Źródło: CBOSA