Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt zmiany rozporządzenia w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy. Zakłada ono przedłużenie obowiązywania określonych rozwiązań wobec dzieci i uczniów przybyłych do Polski z Ukrainy w związku z wybuchem wojny z 4 marca do 31 sierpnia 2026 r., tj. do końca trwającego roku szkolnego.

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 21 marca 2022 r. w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy jest jednym z aktów wykonawczych do tzw. specustawy ukraińskiej - ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Wprowadzenie nowych regulacji w tym obszarze było reakcją na militarną agresję Federacji Rosyjskiej na niepodległe państwo ukraińskie oraz masowy napływ na terytorium Polski setek tysięcy uchodźców wojennych. Aktualnie, po blisko czterech latach od wybuchu pełnoskalowej wojny, rozwiązania przewidziane w specustawie są stopniowo ograniczane. Zgodnie z art. 49 ust. 2 procedowanej obecnie ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, dotychczas obowiązujące przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 59 specustawy zachowują jednak moc do 31 sierpnia oraz będą mogły być zmieniane. Mowa o przepisach oświatowych określonych właśnie w drodze zmienianego obecnie rozporządzenia.

W ślad za nowym przepisem proponuje się, aby mające obowiązywać do 4 marca rozwiązania stosowane wobec ukraińskich dzieci i uczniów przybyłych do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z trwającą wojną, zostały przedłużone do 31 sierpnia 2026 r. Zmiana terminu odpowiada specyfice pracy szkół, wpasowując się w czasowe ramy roku szkolnego i ma zapobiec ewentualnej dezorganizacji nauczania. Modyfikacja terminu dotyczy rozwiązań takich, jak:

• możliwość powoływania do składu zespołu egzaminatorów sprawdzających prace egzaminacyjne uczniów ukraińskich przystępujących do egzaminu ósmoklasisty lub matury, osób niebędących egzaminatorami wpisanymi do ewidencji egzaminatorów, o której mowa w art. 9c ust. 2 pkt 7 ustawy o systemie oświaty,
• możliwość uczęszczania przez uczniów oddziałów przygotowawczych zorganizowanych w branżowej szkole I stopnia lub technikum na zajęcia przeznaczone na osiągnięcie wybranych efektów kształcenia określonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, dostosowane do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia,
• możliwość uczęszczania przez ucznia będącego obywatelem Ukrainy na dodatkowe zajęcia lekcyjne z języka polskiego w wymiarze nie niższym niż 2 godziny lekcyjne tygodniowo,
• możliwość przyjęcia do przedszkola specjalnego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej specjalnej, szkoły specjalnej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego lub specjalnego ośrodka wychowawczego dziecka lub ucznia niepełnosprawnego, na podstawie oświadczenia rodzica lub osoby sprawującej opiekę o złożeniu wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej,
• możliwość zatrudnienia w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej, w uzasadnionych przypadkach i za zgodą kuratora oświaty, osoby niebędącej nauczycielem posiadającej przygotowanie uznane przez dyrektora poradni za odpowiednie do realizacji zadań w tym zakresie określonych przez dyrektora poradni,
• możliwość zatrudnienia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej oraz publicznej placówce zapewniającej opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, w uzasadnionych przypadkach i za zgodą odpowiednio kuratora oświaty lub specjalistycznej jednostki nadzoru, osoby niebędącej nauczycielem posiadającej przygotowanie uznane przez dyrektora placówki za odpowiednie do realizacji zadań w tym zakresie określonych przez dyrektora placówki,
• możliwość modyfikowania przez dyrektora szkoły lub placówki, w porozumieniu z radą pedagogiczną i radą rodziców, programu wychowawczo-profilaktycznego realizowanego w szkole lub placówce.

Wejście w życie rozporządzenia zostało zaplanowane na 5 marca 2026 r., czyli z dniem wejścia w życie procedowanej ustawy z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.