Rada powiatu mogła przyjąć Kartę samorządności

Rada powiatu mogła przyjąć Kartę samorządności fotolia.pl

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 19 grudnia 2017 r. uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, którym Wojewoda Kujawsko-Pomorski stwierdził nieważność uchwały Rady Powiatu Wąbrzeskiego w której przyjęto Kartę samorządności. Sąd potwierdził tym samym, że rady powiatu mają prawo do wyrażania opinii i przyjmowania stanowisk w sprawach dotyczących jednostek samorządu terytorialnego.

Przypomnijmy, że w 2017 r. szereg rad gmin i powiatów w całej Polsce przyjmowało Kartę samorządności, jako wyraz poparcia dla zbioru wartości na jakich zbudowany jest samorząd terytorialny w naszym Państwie. Niektóre powiaty z województwa kujawsko-pomorskiego zgłaszały do Związku Powiatów Polskich, że w sprawie podjętych uchwał wojewoda wszczął postepowania, a następnie stwierdził nieważność uchwał przyjmujących Kartę. Powiat Wąbrzeski przy wsparciu Biura Związku Powiatów Polskich zdecydował się na złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze wskazano na naruszenie przez wojewodę art. 7 Konstytucji RP,  art. 165 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym poprzez ich niewłaściwą wykładnię. W uzasadnieniu skargi Powiat Wąbrzeski podkreślił, m.in. iż uchwała została podjęta jako akt o charakterze niewładczym a jej treść była ściśle związana z ustrojem samorządu terytorialnego, a zatem przepisami, które determinują funkcjonowanie powiatu zajmującego w sprawie stanowisko. Przedmiotowa uchwała stanowiła formę wyrażenia przekonań powiatu posiadającego na mocy art. 165 ust. 1 zd. 1 Konstytucji osobowość prawną, Powiatowi – tak jak każdej osobie prawnej – prawo do występowania w obrocie, w tym wyrażania swoich poglądów. Odebranie powiatowi prawa do wyrażania opinii stoi w sprzeczności z zasadą samodzielność jednostki samorządu terytorialnego Możliwość wyrażania własnych opinii jest bowiem niewątpliwie częścią składową samodzielności każdej osoby prawnej. W skardze Powiat Wąbrzeski podniósł również, że ingerencja organów nadzoru w samodzielność powiatu  musi mieścić się nie tylko w granicach prawa wynikających z Rozdziału 8 ustawy o samorządzie powiatowym ale przede wszystkim nie może prowadzić do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 2016 r. Kp 5/15 wskazano, że cyt. zasada zakazu nadmiernej ingerencji, określana też jako zasada proporcjonalności, ma na celu nie tylko ochronę konstytucyjnie gwarantowanych wolności i praw jednostek, lecz także rozciąga się na relację między władzami publicznymi. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał odnosił zasadę proporcjonalności do ochrony jednostek samorządu terytorialnego przed ingerencjami ustawodawczymi (zob. wyroki z: 25 maja 1998 r., sygn. U 19/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 47; 4 maja 2004 r., sygn. K 40/02, OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 38). Zachowanie proporcjonalności jest szczególnie istotne w sytuacji, gdy ustawodawca wkracza w taką sferę kompetencji określonego organu władzy, która przesądza o jego istocie i możności dalszego funkcjonowania.

Wyrok, który zapadł przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, ma ogromne znaczenie dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego, bowiem może przesądzić o kierunku wykładni przepisów Konstytucji RP oraz samorządowych ustaw ustrojowych odnoszących się do zasady samodzielności, w części dotyczącej prawa wypowiadania się samorządów w sprawach publicznych, dotyczących realizowanych przez nie zadań.

Orzeczenie jest nieprawomocne. Wojewoda może złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia wyroku wrócimy do sprawy.

Sob., 23 Gr. 2017 0 Komentarzy
Bernadeta Skóbel
Redaktor Bernadeta Skóbel